Çevre Mevzuatı

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Taslağı

24 Haziran 2007 tarihli ve 26562 sayılı Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinde aşağıda yer alan değişiklikler yapılmıştır.

MADDE 1- Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (c), (g), (h) ve (n) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddeye (çç), (dd), (ee), (ff) ve (gg) bentleri eklenmiştir.

c) Ambalaj atığı üreticisi: Ambalajlı ürünü kullanarak ambalaj atığının oluşumuna sebep olan tüketici, nihai kullanıcı ve benzeri gerçek veya tüzel kişiyi,

g) Ambalaj üreticisi: Ambalajın kendisini üretenler veya bu ürünleri ithal edenleri,

h) Bertaraf: 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (ç) bendinde tanımlanan işlemi,

n) Geri kazanım: 5/7/2008 tarihli ve 26927 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Atık Yönetimi Genel Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin (d) bendinde tanımlanan işlemi,

çç) Evsel kaynaklı ambalaj atığı üreticisi: Ambalaj atığı oluşumuna sebep olan konut, okul, işyerleri, kamu kurum kuruluşları, büfe, bakkal, otobüs terminali, tren garı, hava limanları, limanlar, alışveriş merkezleri, satış noktaları, otel, motel, restoran, kafeterya, hastane, sağlık kurumları, spor kompleksleri ve benzeri yerleri,

dd) Sanayi ve ticari kaynaklı ambalaj atığı üreticisi: Üretim veya ticarileştirme sürecinin her aşamasında ambalaj atığı oluşumuna sebep olan, organize sanayi bölgeleri, sanayi bölgeleri, sanayi siteleri, fabrikalar, serbest bölgeler ve benzeri yerleri,

ee) Tedarikçi: Ambalajı piyasaya sürenlere tedarik edenleri,
 
ff) Depozito uygulaması: Tekrar kullanılabilir veya tek yönlü ambalajların, ürünün satıldığı noktadan iade alınması suretiyle kurulan toplama sistemini,

gg) Tek yönlü ambalaj: Kullanım sonrasında tekrar kullanıma uygun olmayan, geri kazanım sürecine dahil edilmesi gereken ambalajları,”

MADDE 2- Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, aynı maddeye (ı) bendi eklenmiştir.
 
d) Evsel kaynaklı ambalaj atığı üreticileri, oluşturdukları ambalaj atıklarını, ilgili oldukları belediyeler tarafından hazırlanarak Bakanlığa sunulan ambalaj atığı yönetim planı doğrultusunda belirlenen toplama sistemine uygun olarak biriktirmek ve belediyenin sistemine bedelsiz olarak vermekle yükümlüdürler.
 
ı) Sanayi ve ticari kaynaklı ambalaj atığı üreticileri, oluşturdukları ambalaj atıklarını ayrı olarak biriktirmek ve çevre lisanslı toplama ayırma veya geri dönüşüm tesislerine vermekle yükümlüdürler.”
 
MADDE 3- Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının başlığı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 

(2) Belediyeler;”

MADDE 4- Yönetmeliğin 10 uncu maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.
 
“(1) Piyasaya sürenler;
 
a) Ürünlerinin ambalajlanması sırasında, ürünün kullanımı sonrası en az atık üretecek ve geri dönüşümü ve geri kazanımı en kolay ve en ekonomik olacak ambalajları kullanmakla,
 
b) Ürünlerin ambalajlanması sırasında tekrar kullanıma uygun ambalajları tercih etmekle,
 
c) Piyasaya sürmüş oldukları ürünlerin ambalajlarının 15 inci maddede belirtilen değerleri sağladığını kontrol etmekle,
 
ç) Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu Atık Ambalaj Yazılım Programı üzerinden doldurabilmek için il çevre ve orman müdürlüğüne müracaat ederek internet erişim şifresi ile kod numarası almakla,
 
d) Bir önceki yıl piyasaya sürdüğü ürünlerin ambalajları için Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu Atık Ambalaj Yazılım Programı üzerinden doldurarak bir sureti ile birlikte her yıl Şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle,
 
e) Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen geri kazanım hedeflerini sağlamakla,
 
f)Toplanan ve geri kazanımı sağlanan ambalaj atıklarına ait belgeleri Atık Ambalaj Yazılım Programı üzerinden doldurarak bir sureti ile birlikte, Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtildiği şekilde her yıl Şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle yükümlüdür.
 
(2) Piyasaya sürenler; piyasaya sürdükleri ürünlerinin kullanılması sonucunda oluşan ambalajlarının atıklarını, atık oldukları noktalardan toplanması ile yükümlüdürler. Bu amaçla aşağıdaki yöntemlerden birini tercih etmek ve bu tercihini, il çevre ve orman müdürlüğüne her yıl Şubat ayı sonuna kadar bildirmekle yükümlüdür.
 
a) Ürünlerinin ambalajlarına depozito uygulamak,
 
b) Ürünlerinin ambalaj atıklarının oluştuğu tüm yerlerde, bu ambalaj atıklarının diğer atıklardan ayrı olarak biriktirilmesini, toplanmasını, ayrıştırılmasını ve geri kazanımını sağlayacak sistemi kurmak, kurulan sistemin maliyetini karşılamak, evsel kaynaklı ambalaj atığı üreticilerinden atıkların toplanması amacıyla belediyelerle ile birlikte çalışmak ve yönetim planını hazırlamak, Bakanlıkça onaylanan ambalaj atıkları yönetim planına göre, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması konularında tüketicileri bilgilendirici eğitim faaliyetlerinde bulunmak ve eğitim faaliyetlerinin maliyetlerini karşılamak,
 
c) Yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmak,”
 
MADDE 5- Yönetmeliğin 11 inci maddesinin (a), (b), (c) ve (d) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“a) Temsil ettiği piyasaya sürenlerin, Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu Atık Ambalaj Yazılım Programı üzerinden doldurmalarını ve bir sureti ile birlikte her yıl Şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüklerine göndermelerini sağlamakla,
 
b) Yönetmeliğin 19 uncu maddesinde belirtilen geri kazanım hedeflerini temsil ettikleri piyasaya sürenler adına sağlamakla,
 
c) Temsil ettikleri piyasaya sürenler adına, bu Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının (b) bendinde yer alan yükümlülükleri yerine getirmekle,
 
d) Sözleşmeler doğrultusunda toplanan ve geri kazanımı sağlanan ambalaj atıklarına ait belgelerini Atık Ambalaj Yazılım Programı üzerinden doldurarak bir sureti ile birlikte, Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde belirtildiği şekilde her yıl şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüklerine sunmakla,
 
MADDE 6- Yönetmeliğin 12 inci maddesinin (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (d) bendi eklenmiştir.
 
“c) Kod numarası almamış olan piyasaya süren işletmeleri tespit ederek, il çevre ve orman müdürlüklerine bildirmekle, kod numarası almamış işletmelerin ürünlerini satmamakla ve bu konuda yetkilendirilmiş kuruluşlar ile işbirliği yapmakla,
 
d) Alışveriş poşeti kullanımını en aza indirecek tedbirleri almak ve bu tedbirleri içeren planını Bakanlığa göndermekle yükümlüdürler.”
 
MADDE 7- Yönetmeliğin 20 inci maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“(2) Bakanlıktan tüm ambalaj türleri için yetki almak isteyen kuruluşun temsiliyet payının, en az yüzde 10 olması zorunludur.
 
(3) Bakanlıktan tek ambalaj türü için yetki almak isteyen kuruluşun temsiliyet payının, o malzeme türünün en az yüzde 10’unu sağlaması zorunludur.
 
(4) Yetki verilecek kuruluşlarda aranacak diğer kurumsal, teknik ve mali özellikler ile buna ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. Yetkinin süresi 5 yıldır. Yetki süresinin bitiminden üç ay önce Bakanlığa yenilenmek üzere başvurulur. Bakanlık başvurunun değerlendirilmesi aşamasında ilave bilgi ve belge isteyebilir.”
 

MADDE 8- Yönetmeliğin 23 üncü maddesi aşağıdaki şekilde yeniden düzenlenmiştir.

“(1) Piyasaya sürenler, Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu, Atık Ambalaj Yazılım Programı üzerinden doldurarak, bir sureti ile birlikte her yıl Şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüğüne bildirimde bulunurlar. Bu formda, bir önceki yıla ait miktarlara ilişkin bilgiler doldurulmak zorundadır. Bu form ile birlikte Yönetmeliğin 10 ncu maddesinin 2nci fıkrasına göre tercih ettiği yöntemi bildirir.
 
(2) Ürünlerinin ambalajlarını, piyasadan depozito yöntemiyle toplatmayı tercih eden piyasaya sürenler; depozitolu ambalajların geri kazanımında Bakanlığın Atık Ambalaj Yazılım Programına kayıtlı olmak, toplama yöntemi, depozitolu olarak piyasaya sürdüğü ambalaj miktarını bildirmek şartıyla Yönetmeliğin 19 ncu maddesinde belirtilen geri kazanım hedeflerin sağlanması ile ilgili yükümlülükten muaf tutulur.
 
(3) Ürünlerinin ambalaj atıklarını, kendi sistemini kurarak toplatmayı tercih eden piyasaya sürenler; toplama ve geri kazanım ile ilgili olarak gerçekleştirdikleri çalışmaları, her yıl Şubat ayı sonuna kadar,  Atık Ambalaj Yazılım Programı üzerinden doldurarak il çevre ve orman müdürlüklerine göndermek zorundadırlar. Program üzerinden gönderilen belgelere esas teşkil eden ve aşağıda belirtilen belgelerin yer aldığı dosyalar, Bakanlık ve/veya il çevre ve orman müdürlükleri tarafından gerektiğinde incelenmek üzere, piyasaya sürenler tarafından en az 5 yıl süre ile saklanmak zorundadır. Belgelendirme dosyalarında bulunması gereken bilgi ve belgeler aşağıda belirtilmiştir:
 
a) Piyasaya sürenler, piyasaya sürdükleri ürünlerinin kullanılması sonucunda oluşan ambalaj atıklarını, atık oldukları noktalardan toplanması konusunda ilgili belediyelerle imzaladıkları, idari, teknik, hukuki ve mali şartların ilgili taraflarca belirlendiği sözleşmelerin örnekleri,
 
b) Belediye tarafından, evsel kaynaklı ambalaj atığı üreticilerinden toplanan ya da toplattırılan ambalaj atığının çevre lisanslı toplama ayırma tesislerine giriş ve çıkış belgeleri ve bunları içeren özet tablolar,
 
c) Ambalaj atıklarının çevre lisanslı geri dönüşüm tesislerine verildiğini gösteren belge ve bunları içeren özet tablolar, ihraç edildiyse gümrük çıkış beyannameleri,
 
d) İl çevre ve orman müdürlükleri ilave olarak ek bilgi ve belge isteyebilir.
 

(4) Ürünlerinin ambalaj atıklarını toplatmak üzere, yetkilendirilmiş kuruluşa üye olmayı tercih eden piyasaya sürenlerin belgelendirme ile ilgili yükümlülükleri üye oldukları yetkilendirilmiş kuruluş tarafından yerine getirilir. Bu maddenin üçüncü fıkrasındaki yükümlülükler yetkilendirilmiş kuruluş tarafından yerine getirilir.

(5) Belgelendirmelerde, hazırlanan ambalaj atığı yönetim planları kapsamında belediyeler tarafından ayrı toplattırılan evsel kaynaklı ambalaj atıklarının belgeleri kabul edilir ve toplama ayırma tesislerinin çıkış rakamları esas alınır. Tesislerin çevre lisanslı oldukları dönemlere ait belgeler geçerlidir. Çevre lisansı alan tesislerin, geçici faaliyet belgesi ile topladıkları ambalaj atıklarına ilişkin belgeler de il çevre ve orman müdürlüklerince kabul edilir. Ambalaj atıklarının geri kazanılması faaliyetlerine ilişkin belgeler, ait oldukları yıl için geçerli olup, takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar il çevre ve orman müdürlüklerine gönderilir.
 
(6) Sadece, piyasaya sürenler veya yetkilendirilmiş kuruluşlar tarafından Atık Ambalaj Yazılım Programıüzerinden gönderilen belgelendirmeler kabul edilir.  Birden fazla ambalaj malzemesine sahip piyasaya sürenler belgelendirmelerini aynı yazılım üzerinden toplu olarak il çevre ve orman müdürlüklerinegönderirler.
 
(7) Piyasaya sürülen ürünlerde kullanılan kağıt, karton, plastik, cam, metal ve kompozit ambalajlarının tamamının toplamı yıllık olarak üçbin kilogram ve üçbin kilogramın altında kalan işletmeler ile sadece ihracat yapan işletmeler, Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu Atık Ambalaj Yazılım Programı üzerinden doldurmak ve il çevre ve orman müdürlüğüne göndermekle yükümlüdürler. Ancak bu işletmeler, belgeleme yükümlülüğünden muaf tutulurlar.
 
(8) Yönetmelik kapsamında ilk defa kayıt altına alınan piyasaya süren işletmeler, bu maddede belirtilen yükümlülüklerini, kayıt altına girdiği yıldan itibaren geriye dönük olarak faaliyette olduğu son 3 yıla ait bildirimini ve belgelemelerini göndermekle yükümlüdür.
 
(9) Geri kazanım çalışmalarına ait bilgi ve belgeleri ve bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-5 Piyasaya Süren Müracaat Formu’nu bildirmeyenler hakkında 2872 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre cezai müeyyide veya idari yaptırım uygulanır.”
 
MADDE 9- Yönetmeliğin 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
 
MADDE 10- Yönetmeliğin 27 nci maddesinin birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve sekizinci madde eklenmiştir.
 
“ (1) 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesi kapsamında, ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasından büyükşehir belediye sınırları içerisinde ilçe belediyeleri sorumludur. 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesi kapsamında, evsel kaynaklı ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasından belediyeler sorumludur.
 
(2) Belediyeler, evsel kaynaklı ambalaj atığının kaynağında ayrı toplanmasını sağlamak amacıyla, piyasaya sürenler veya yetkilendirilmiş kuruluşlarla birlikte ambalaj atıkları yönetim planı hazırlamak ve onaylanmak üzere Bakanlığa sunmakla yükümlüdürler.
 
(3) Ayrı olarak biriktirilen evsel kaynaklı ambalaj atıkları, hazırlanan ambalaj atığı yönetim planları doğrultusunda ilgili belediye tarafından toplanır veya toplattırılır. Evsel kaynaklı ambalaj atıklarının, belediyeler veya belediyelerin anlaştığı çevre lisanslı /geçici faaliyet belgeli toplama ayırma tesisleri dışındaki kişiler tarafından toplanması ve alınması yasaktır. Plan kapsamındaki sanayi ve ticari kaynaklı ambalaj atığı üreticileri de istemeleri halinde ambalaj atıklarını, belediyenin toplama sistemine verebilirler.
 
(4) Kaynakta ayrı toplama çalışmalarının belediyeler tarafından yapılamaması durumunda bu hizmetler, belediyelerce ihale edilmek suretiyle, çevre lisanslı /geçici faaliyet belgeli toplama ayırma tesislerine yaptırılır. Kaynakta ayrı toplama çalışmaları, onaylı yönetim planına uygun olarak yürütülür. Belediyeler, onaylanan planlar doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmaları içeren gelişme raporunu Bakanlığa göndermekle yükümlüdürler.
 
(8) Sanayi ve ticari kaynaklı ambalaj atığı üreticileri, oluşturdukları ambalaj atıklarını çevre lisanslı toplama ayırma veya geri dönüşüm tesislerine vermekle yükümlüdürler.”
 
MADDE 11- Yönetmeliğin 28 nci maddesi ile 30/3/2010 tarih ve 27537 sayılı resmi gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 32 nci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.
 
MADDE 12- 30/3/2010 tarih ve 27537 sayılı resmi gazete’de yayımlanan Yönetmeliğin 32 nci maddesinin altıncı fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“(6) Çevre lisanslarının verilmesi ve yenilenmesinde;  gönderilen aylık bildirimler dikkate alınır.”
 
MADDE 13- Yönetmeliğin 33 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“a) Tesisin, toplam alanı en az 1.000 m2 olmalıdır. Bununla ilgili tapu sicil kaydı başvuru dosyasına eklenir.
 
e) Karışık ambalaj atığı getirilen ayırma tesislerinde, kapasiteyi karşılayacak şekilde bir ambalaj atığı ayırma bandı bulunması zorunludur. Ayırma bandı platformlu olmalı, giriş kısmında yükleme konveyörü ve bitişinde ise ayrıştırılamayan atıkların biriktirileceği toplama haznesi bulunmalıdır. Ayrıştırılacak ambalaj atıkları için, ayırma bandının her iki yanında belirli aralıklar ile ayırma gözleri, gözlerinin altında da türlerine göre ayrıştırılan ambalaj atıkların biriktirilmesi amacıyla konteynırlar olmalıdır.”
 
MADDE 14- Yönetmeliğin 41 nci maddesinin (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
 
“c) 19 uncu maddesinde yer alan malzemeye göre yıllık geri kazanım hedefleri 1/1/2005 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde, 24 üncü maddesinin (c) bendi ise 1/1/2010 tarihinde,”
 
MADDE 15- Yönetmeliğin 1 inci Geçici Maddesine, beşinci, altıncı ve yedinci fıkralar eklenmiştir.
 
“(5) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce Bakanlığa sunulan ve Bakanlık tarafından onaylanan ambalaj atığı yönetim planları, ilgili tarafların yönetim planına uygun olarak toplamaya devam edileceğinin, Bakanlığa bildirilmesi şartıyla devam eder.
 
(6) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce Bakanlıktan yetki alan yetkilendirilmiş kuruluşlar; yetki verilecek kuruluşlarda aranacak diğer kurumsal, teknik ve mali özellikler ile buna ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça belirlenmesini takiben 6 ay içerisinde yetkisini yenilemek üzere yeniden Bakanlığa başvurmak zorundadır.
 
(7) Satış noktaları, alışveriş poşeti kullanımını en aza indirmek amacıyla aldığı tedbirleri içeren planını bu Yönetmeliğin yayımından itibaren 6 ay içerisinde Bakanlığa göndermekle yükümlüdür.”
 
MADDE 16- Bu Yönetmelik 1/1/2011 tarihinde yürürlüğe girer.
 

MADDE 17- Bu Yönetmelik hükümlerini, Çevre ve Orman Bakanı yürütür.

   

 

1