Çevre Mevzuatı
Çevre Görevlisi ve Çevre Danışmanlık Firmaları Hakkında Yönetmelik Taslağı

Çevre Görevlisi ve Çevre Danışmanlık Firmalarına ait maddeler bu yönetmelik taslağı bünyesinde kamuoyundan gelen değerlendirmeler ışığında yeniden düzenlenmiştir.

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1 – 

(1) Bu Yönetmeliğin amacı, çevre görevlilerinin nitelikleri, sorumlulukları ve belgelendirilmeleri ile çevre danışmanlık firmalarına yeterlik belgesi verilmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – 

(1) Bu Yönetmelik, 21/11/2008 tarihli ve 27061 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Denetimi Yönetmeliği ve 29/4/2009 tarihli ve 27214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında çalışacak çevre görevlilerinin ve çevre danışmanlık firmalarının görevleri, nitelikleri, çalışma usul ve esasları, başvuruların değerlendirilmesi, yeterlik belgesinin verilmesi, denetlenmesi, yeterlik belgesinin askıya alınması ve iptali ile ilgili konuları kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – 

(1) Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 2 nci Ek maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 4 – 

(1) Bu Yönetmelikte geçen;

          a) Bakanlık: Çevre ve Orman Bakanlığını,

          b) Çevre danışmanlık firmaları: Çevre yönetimi ile çevre izin ve lisans başvuru hizmeti yeterliği alan kuruluşları,

          c) Çevre danışmanlık yeterlik belgesi (ÇDYB): Çevre yönetimi hizmeti ile çevre izin ve lisans başvuru hizmeti konusunda yeterlilik almış firmalara verilecek belgeyi,

          ç) Çevre görevlisi: Denetime tâbi tesis veya faaliyetler ile çevre danışmanlık firmalarında çalışacak Bakanlık tarafından belgelendirilmiş kişileri,

          d) Çevre görevlisi belgesi (ÇGB):Çevre görevlilerine Bakanlık tarafından verilecek belgeyi,

          e) Firma: Çevre danışmanlık firmalarını,

      f) İç tetkik: Tesis veya faaliyetlerin, Çevre Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak yürürlüğe giren yönetmeliklere uygunluğunun, alınan tedbirlerin etkili olarak uygulanıp uygulanmadığının çevre yönetim birimi, çevre görevlisi veya yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmaları aracılığı ile değerlendirilmesini ve rapor haline getirilmesini,

          g) Yetkili makam: Bakanlık merkez teşkilatını ve il çevre ve orman müdürlüklerini,

          h) Vize dönemi: Çevre görevlisi belgesi veya çevre danışmanlık yeterlik belgesinin (ÇDYB) alınıp Bakanlıkça onaylandıktan sonraki 5 yıllık geçerlilik süresini ifade eder.

  

İKİNCİ BÖLÜM

Çevre Görevlisinin Nitelikleri, Çevre Yönetim Birimi Kurma veya Çevre Görevlisi Çalıştırma Kriterleri

Çevre görevlisinde aranılacak nitelikler

MADDE 5 – 

(1) Tesis veya faaliyetlerde, çevre yönetim birimlerinde veya yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarında çalışacak çevre görevlilerinde aranılacak nitelikler aşağıda verilmektedir.

a) En az dört yıllık üniversitelerin çevre mühendisliği, fizik mühendisliği, gıda mühendisliği, hidrojeoloji mühendisliği, inşaat mühendisliği, jeoloji mühendisliği, kimya mühendisliği, makine mühendisliği, metalurji mühendisliği, maden mühendisliği, ziraat mühendisliği, fizik, kimya veya biyoloji bölümlerinden mezun olmak ve Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak sınavda başarılı olmak,

b) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek-2 listesi 7 nci başlığı altında sayılan faaliyet veya tesisler için, bu maddenin (a) bendinde sayılan bölümlere ek olarak veteriner fakültesinden mezun olmak, bu tesislerde sürekli istihdam ediliyor ve Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak sınavda başarılı olmak,

c) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatının çevre yönetimi ve çevresel etki değerlendirmesi birimlerinde, bu yönetmeliğin 6. maddesinde belirtilen görev ve sürelerde çalışmış olmak,

d) Yüz kızartıcı suçlardan hüküm almamış olmak.

Çevre görevlisi belgesi

MADDE 6 – 

(1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin (a) ve (b) bentlerinde belirtilen özelliklere sahip kişilerden Bakanlıkça yapılacak veya yaptırılacak sınavda 70 ve üzeri puan alarak başarılı olanlara çevre görevlisi belgesi Bakanlık tarafından verilir

(2) Çevre mühendisliği alanında yüksek lisans ve üzeri eğitim almış çevre mühendisleri ile çevre mühendisliği alanında doktora ve üzeri akademik unvana sahip kişilere istekleri halinde sınav şartı aranmaksızın  çevre görevlisi belgesi verilir.

(3) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatının çevre yönetimi ve çevresel etki değerlendirmesi ile ilgili teknik birimlerinde;

            a) Çevre ve orman uzmanı veya uzman yardımcısı, şube müdürü veya 4 yıllık üniversite mezunu olup teknik personel olarak en az beş yıl görev yapmış olanlara,

            b) İl müdür yardımcısı, il müdürü, daire başkanı ve üstü görevlerde en az üç yıl görev yapmış olanlara istekleri halinde sınav şartı aranmaksızın çevre görevlisi belgesi verilir.

(4) Bu maddenin 3. fıkrasında yer alan süreler bentlerde belirtilen görevlerde bulunmak kaydıyla, farklı görevlerde geçen çalışma süreleri toplanarak değerlendirilir. İl müdür yardımcısı ve üstü olarak sayılan görevlerde en az 1 yıl görev yapmış olması halinde aranacak toplam süre 3 yıldır.
(5) Çevre görevlisi belgesi için başvurular elektronik ortamda Bakanlığa yapılır.

Çevre görevlisi çalıştırma ve çevre yönetim birimi kurma kriterleri

 MADDE 7 – 

(1) Tesis veya faaliyetlerden;

           a) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek-1 listesinde yer alan faaliyet veya tesisler, Çevre Yönetim Birimlerini kurmak ya da yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti almak,

          b) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek-2 listesinde yer alan tesisler, en az bir çevre görevlisi istihdam etmek ya da yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarından çevre yönetimi hizmeti almak zorundadır.

(2) Organize Sanayi Bölgeleri yönetimleri bünyesinde, en az bir çevre görevlisinin istihdam edilmesi veya Çevre Yönetim Biriminin kurulması ya da çevre danışmanlık firmalarından çevresel faaliyetlerin yürütülmesi hususunda çevre yönetimi hizmetinin alınması zorunludur.

(3) Belediyelerde ve mahalli idare birliklerinde; atıksu arıtma,  katı atık bertaraf, asfalt üretimi gibi çevreye etkisi olan tesisleri ile kendi bünyelerinde işlettikleri çevresel etkiye sahip tesisleri çevresel açıdan yönetmek üzere en az bir çevre görevlisi çalıştırmakla ya da yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarından çevresel faaliyetlerin yürütülmesi hususunda çevre yönetimi hizmeti almakla yükümlüdürler.

(4) Sağlık kuruluşları ve hastanelerden, yatak kapasitesi 20 ve üzerinde olanlar en az bir çevre görevlisi çalıştırmak ya da yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarından hizmet almakla yükümlüdür.

(5) Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek-2 listesinde yer alan tesis ve faaliyetler, belediyeler, mahalli idare birlikleri, sağlık kuruluşları ve hastaneler istedikleri takdirde çevre yönetim birimi kurabilirler.

Çevre yönetim biriminin nitelikleri

MADDE 8 –  

(1) Çevre yönetim birimlerinde en az bir tanesi çevre mühendisi veya çevre mühendisliği alanında yüksek lisans ve üzeri eğitim almış çevre görevlisi olmak üzere en az iki çevre görevlisinin sürekli olarak istihdam edilmesi zorunludur.

 Çevre danışmanlık firmalarının nitelikleri

MADDE 9 – 

(1) Çevre danışmanlık firmaları bünyelerinde en az üç çevre görevlisi istihdam etmek zorundadır.

(2) Çevre danışmanlık firmaları bünyesinde çalışan çevre görevlilerinin en az 2/3’ü çevre mühendisi olmak zorundadır.

(3) Çevre danışmanlık firmaları bünyesinde çevre görevlisi olarak çalışacak çevre mühendisliği dışındaki diğer meslek gruplarının, kamu veya özel sektörde çevre alanında en az üç yıl çalışmış olması gereklidir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çevre Görevlilerinin ve Çevre Danışmanlık Firmalarının Yükümlükleri Çevre görevlilerinin yükümlülükleri

MADDE 10 – 

(1) Çevre yönetim birimi ya da tesis veya faaliyette çalışan çevre görevlisi;

            a) Tesis veya faaliyet bünyesinde;

            1) Çevre yönetimi faaliyetlerini mevzuata uygun bir şekilde yürütmek ve koordine etmekle,

            2) Yürütülen çalışmaları düzenli aralıklarla izleyerek ilgili mevzuatta belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğini tespit etmekle,

            3) Yılda bir defadan az olmamak üzere ilgili mevzuat hükümlerine göre iç tetkik gerçekleştirmek ve iç tetkik sonucunda bir rapor hazırlamakla, bu raporu tesis veya faaliyet sahibine/sorumlusuna sunmak ve tesis veya faaliyet bünyesinde muhafaza edilmesini sağlamakla,

            4) Uygunsuzluk tespit edildiğinde tesis veya faaliyetin sahibine/sorumlusuna uygunsuzluğun giderilmesi için önerilerde bulunmak ve uygunsuzluğun giderilip giderilmediğinin takibini yapmak,

            5) Çalışanlara çevresel konularda bilgilendirici eğitim çalışmaları yapmak ve özendirici faaliyetler düzenlemekle,

            b) Tesis veya faaliyetin çevresel konularda alması gerekli izin, lisans ve belgeleri alma, güncelleme ve/veya yenileme çalışmalarını yürütmekle,

            c) İstenecek bilgi ve belgeleri belirtilen formatta; zamanında ve eksiksiz olarak iletmekle,

            ç) Bakanlık veya il çevre ve orman müdürlüklerince yapılacak denetimler sırasında;

            1)Tesis veya faaliyette hazır bulunmakla,

            2) İstenen bilgi ve belgeleri sağlamakla,

            d) Öğrendikleri ticari sır mahiyetindeki bilgileri saklı tutmakla yükümlüdür.

Çevre danışmanlık firmalarının yükümlülükleri

MADDE 11 – 

(1) Çevre danışmanlık firmaları; bu yönetmeliğin 10 uncu maddesinde belirtilen yükümlülüklere ek olarak;

            a) İlgili çevre görevlisinin, hizmet verdiği tesis ve faaliyetlerden;

1)Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek-1 listesinde yer alanlar için ayda en az iki,

2)Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik Ek-2 listesinde yer alanlar için ayda en az bir tam gün çalışmasını sağlamakla,

            b) Hizmet alımı sözleşmesi yapılması veya feshedilmesi durumunda, hizmet verdiği tesis veya faaliyeti en geç yirmi iş günü içerisinde yetkili makama bildirmekle görevlidir.

            (2) Çevre danışmanlık firması tarafından yükümlülüklerin yerine getirilmemesi hizmet alanları sorumluluktan muaf tutmaz.

            (3) Çevre danışmanlık firmaları;

            a) İstihdam edilen personelin TC kimlik numaralarını ve sosyal güvenlik numaralarını Bakanlığa bildirmekle,

          b) Çevre görevlisi belgesine sahip personelin firmadan ayrılması veya işe başlaması, durumunda Bakanlığa ve/veya il çevre orman müdürlüğüne on iş günü içerisinde haber vermekle,

            c) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesindeki şartların sağlanamaması halinde on iş günü içerisinde Bakanlığa bildirmekle ve söz konusu hükümlere on iş günü içerisinde uymakla,

            d) Firmanın unvanı, adresi ve sahibinin değişmesi halinde bu durumu on iş günü içerisinde Bakanlığa bildirmekle,

            f) Kendilerine ait ticari sicil numaralarını Bakanlığa bildirmekle,

            g) Yeterlik belgesi alma aşamasında sundukları belgelerde meydana gelecek değişiklikleri, değişiklik tarihinden itibaren on iş günü içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.

            (4) Bakanlıkça firmalara gönderilecek yazılarda, başvuruda beyan ettikleri adres dikkate alınır. Adres değişikliğini on iş günü içinde beyan etmeyen firmanın belge alırken beyan ettiği adresle yapılan yazışmalar firmaya tebliğ edilmiş sayılır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çevre Danışmanlık Hizmeti Verecek Firmaların Yeterliliklerine İlişkin Usul ve Esaslar

Çevre danışmanlık hizmeti verecek firmaların yeterlik müracaatında gerekli belgeler

MADDE 12 – 

(1) Yeterlik belgesi almak isteyen firmalar Bakanlığa başvururlar. Başvuruda aşağıdaki belgeler istenir.

          a) Firmaların çevre ile ilgili; mühendislik, müşavirlik, araştırma-geliştirme, etüt, fizibilite, proje, rapor, eğitim ve benzeri konularda çalıştığını gösteren Ticaret Sicil Gazetesi’nde yayımlanan şirket kuruluş senedi veya ana sözleşmesi veya tüzüğü,

            b) Adres ve iletişim bilgileri,

            c) Çevre görevlisi olarak istihdam edilen personelin sosyal güvenlik numarası ile TC kimlik numarası,

          ç) Bakanlıkça belirlenen yeterlik belge ücretinin, Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü hesabına yatırıldığına dair dekont ile bu Yönetmeliğin Ek-1 inde örneği verilen fatura bilgi formu.

            (2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen belgeler kamu kurum veya kuruluşlarının başvurularında aranmaz.

            (3) Yeterlik belgesi almak isteyen firmalar yukarıda belirtilen bilgi ve belgelerle elektronik ortamda Bakanlığa müracaat eder.

Başvurularının değerlendirilmesi

MADDE 13 - 

(1) Yeterlik Belgesi başvurusunda eksiklik tespit edilmeyen Çevre yönetim hizmeti, çevre izin ve lisans başvuru hizmeti verecek firmalara Ek-4’de yer alan çevre danışmanlık yeterlik belgesi verilir.

(2) Yeterlik Belgesi süresi beş yıldır. Firmalar, süre bitiminden en az otuz iş günü önce Yeterlik Belgesini vize ettirmek için Bakanlığa başvurur. Vize başvuru dilekçesine vize başvuru ücreti ödeme dekontu eklenir.

(3) Belge ve bilgilerde eksiklik olmadığı takdirde onbeş iş gününde başvuru sonuçlandırılır.  Eksik belgeler on iş gününde tamamlanır. Aksi halde başvuru ret edilmiş sayılır.

 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çevre Danışmanlık Firmalarının Denetlenmesi, Belgelerinin Askıya Alınması ve İptali

Çevre danışmanlık firmalarının denetlenmesi

MADDE 14 – 

(1) Yeterlik belgesi alan firmaların, yeterlik koşullarını sürdürüp sürdürmediği Bakanlıkça denetlenir. Firmalar, denetim yapan görevlilere gerekli bilgi ve belgeyi sunmakla yükümlüdür.

(2) Yeterlik belgesi alan firmalar veya hizmet verdiği faaliyet veya işletmenin denetimi sonunda bu Yönetmeliğin Ek-2 sinde yer alan “Çevre Görevlisi ve Çevre Danışmanlık Firmalarını Değerlendirme Formu” Bakanlık çevre denetim görevlileri tarafından doldurulur. Bu formda yer alan puanlamalar bir vize döneminde hesaplanır. Yeni vize dönemi girdiğinde puanlar sıfırlanıp puanlama tekrar başlatılır.

(3) Yeterlik belgesi alan firmalar vize dönemi içerisinde en az bir defa Bakanlık tarafından denetlenir.

 Belge iptali ve askıya alma

 MADDE 15 –

(1) Aşağıda yer alan durumlarda yeterlik belgesi;

            a) Yeterlik belgesi başvurusunda yanlış veya yanıltıcı bilgi verildiğinin veya belge düzenlediğinin tespit edilmesi halinde,

            b) Danışmanlık hizmeti verdiği sürece yetkili makama yanlış ve yanıltıcı belge ve bilgi verdiği tespit edilmesi halinde,

            c) Çevrenin kirlenmesine yol açacak, işletmenin çevre yatırımı yapmamasına veya eksik yapmasına neden olacak rapor düzenledikleri tespit edilmesi halinde,

            d) Denetim sonunda bir vize dönemi içinde 2 defa 100 ceza puanı olan ilgili firmanın yeterlik belgesi iptal edilir.

(2) Aşağıda yer alan durumlarda yeterlik belgesi askıya alınır.

            a) Yapılacak denetimler veya bu Yönetmeliğin 11 inci maddesi gereğince yapılması gereken bildirimler sonucunda, yeterlik koşullarını taşımadıkları veya verilen taahhütlere uyulmadığı ve yükümlülüklerinin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde üç ay süre ile askıya alınır,

            b) Bu Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre yapılan denetim esnasında yetkili bulundurmayan, istenilen bilgi ve belgeleri vermekten kaçınan firmaların yeterlik belgesinin geçerliliği Bakanlık tarafından üç ay süre ile askıya alınır,

(3) Yeterlik belgesi iptal edilen firmaların:

            a) Bu durumları il çevre ve orman müdürlüklerine ve belgesi iptal edilen firmaya bildirilir ve Bakanlığın internet sitesinde yayınlanır.

            b) Yeterlik belgesi başvuruları, iptal edildiği tarihten itibaren altı ay süre ile dikkate alınmaz.

            c) Çevre danışmanlık hizmetleri kabul edilmez. Ancak, yeterlilik belgesi iptal edildiği tarihten önce başvuru dosyası hazırlayarak Bakanlığa veya il çevre ve orman müdürlüklerine sunulmuş tesislerin izin ve/veya lisans işlemlerinin tamamlanmasına izin verilir.

(4) Yeterlik belgesi iptal edilen firmaların sahibine/sahiplerine altı ay süre ile aynı konuda yeterlik verilmez.

 

ALTINCI BÖLÜM

Çevre Görevlisi Sınavı, Çevre Görevlisi Belgelerinin İptali ve Askıya Alınması

Çevre görevlisi sınavı

MADDE 16 – 

(1) Sınav içeriği Bakanlıkça belirlenen; çevre mevzuatı ve uygulamaları konularını kapsar.

(2) Sınav Bakanlığın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır.

(3) Sınavda 70 ve üzeri puan alanlar başarılı olmuş sayılır ve Ek-3’te yer alan çevre görevlisi belgesini almaya hak kazanır.

(4) Sınavı kazananlar Bakanlıkça belirlenen çevre görevlisi belgesi ücretini Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü hesabına yatırır.

Çevre görevlisi belgelerinin iptali ve askıya alınması

MADDE 17 – 

(1) Aşağıda yer alan durumlarda çevre görevlisi belgesi;

            a) Çevre görevlisi belgesi başvurusunda yanlış veya yanıltıcı bilgi verildiğinin veya belge düzenlediğinin tespit edilmesi halinde,

            b) Danışmanlık hizmeti verdiği sürece yetkili makama yanlış ve yanıltıcı belge ve bilgi verdiği tespit edilmesi halinde,

            c) Çevrenin kirlenmesine yol açacak, işletmenin çevre yatırımı yapmamasına veya eksik yapmasına neden olacak rapor düzenledikleri tespit edilmesi halinde iptal edilir.

(2) Çevre görevlisinin hizmet verdiği faaliyet/işletmenin denetimi sonunda bu Yönetmeliğin Ek-2’sinde yer alan “Çevre Görevlisi ve Çevre Danışmanlık Firmaları Değerlendirme Formu” Bakanlık veya il çevre ve orman müdürlüğü çevre denetim görevlileri tarafından doldurulur. Toplam ceza puanı 100 olan ilgili çevre görevlisinin çevre görevlisi belgesi bakanlık tarafından üç ay süre ile askıya alınır. Bir vize dönemi içinde iki defa 100 ceza puanı dolduran ilgili çevre görevlisinin belgesi, Bakanlık tarafından iptal edilir. Puanlamalar beş yıllık dönemlerde değerlendirilir. Yeni vize dönemine girildiğinde puan sıfırlanıp puanlama tekrar başlatılır.

(3) Belgesi iptal edilen çevre görevlisine, altı ay süre ile yeni belge verilmez.

 

YEDİNCİ BÖLÜM

Diğer Hükümler 

Müteselsilen sorumluluk

MADDE 18- 

(1) Bu yönetmelikte belirtilen yükümlülüklerin çevre görevlileri veya çevre danışmanlık firmaları tarafından yerine getirilmemesi tesis veya faaliyet sahiplerini sorumluluktan muaf tutmaz.

Devir, şube ve temsilcilik

MADDE 19 – 

(1) Firmaların yeterlik belgeleri hiçbir suretle başkasına kiralanamaz.

(2) Çevre danışmanlık firmalarının şube açabilmeleri için yeterlik belgesi alırken çalıştırmayı taahhüt ettiği personeli ilgili şubede çalıştırması ve şubenin Ticari Sicil Gazetesinde ilan edilmesi gerekmektedir. Bunun dışında temsilcilik verilemez.

(3) Yeterlik Belgesine sahip firmalar, şube başvurularını Bakanlığa bildirirler.

Başvuru

MADDE 20 – 

(1) Bu Yönetmelik kapsamında Bakanlığa yapılacak başvurular ile yapılacak bildirimler Bakanlığın internet sayfasından elektronik ortamda mobil imza veya elektronik imza ile yapılır.

(2) Bakanlık, belgelerin doğruluğu hakkında tereddüt oluşması halinde elektronik ortamda yapılan başvuru ve bildirim dosyası belgelerinin asıllarını isteyebilir. Bu belgeler Bakanlıkça veya İl Çevre ve Orman Müdürlüğünce incelenir.

Yürürlük

MADDE 21– (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 22– (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür. 

1